بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ مقدّمه 1 - نگاهى به زندگى وكارهاى خواجهء طوسي أبو جعفر محمّد بن محمّد بن حسن طوسي ، ملقّب به نصير الدّين ومشهور به خواجة نصير طوسي ، متولّد 597 ومتوفّى 672 . متكلّم وحكيم ورياضىدان ومنجّم ونويسنده ، از بزرگترين شخصيّت‌هاى علمي ومذهبي وسياسي جهان اسلامى واز افتخارات عالم تشيّع به شمار مىرود . ظهور نبوغ فكرى ، وسعت اطّلاع وآثار فراوان أو در علوم مختلف واثرى كه در دانشمندان معاصر خويش پس از خود گذاشته است أو را چنان مشهور آفاق ساخته كه علما از وى به عناوين گوناگون ، همچون « أستاذ بشر » و « خاتم المحققين » ياد كرده‌اند . با اين پيشينه ، تا كنون ، چنان كه بايد ، به آثار اين حكيم ذو فنون در زمانهاى ظهور وسايل چاپ كتاب توجّهى مناسب نشده ، وهنوز رسايل مهمّ أو در دسترس جويندگان قرار نگرفته است ، وبه همين جهت تأثير كارهاى أو در ميان طالبان علم فراگير نشده است ، وبايد روزى فرا رسد كه أفكار علمي أو نه تنها در حوزه‌هاى علمي كشورهاى اسلامى سايه‌گستر شود ، بلكه جهانيان نيز با انديشه‌هاى علمي وكلامي ورياضى وفلسفي ومنطقي واخلاقى أو آشنا گردند . خواجهء طوسي در همه عمر خويش با نهايت